หลักการและเหตุผล

กลุ่มจังหวัดสมุทรปราการ นครนายก ฉะเชิงเทรา ปราจีนบุรี และสระแก้ว เป็นพื้นที่รองรับการขยายตัวของกรุงเทพมหานครและปริมณฑลและเป็นพื้นที่เศรษฐกิจต่อเนื่องกับสนามบินสุวรรณภูมิ พื้นที่อุตสาหกรรมชายฝั่งทะเลตะวันออกและท่าเรือน้ำลึกแหลมฉบัง รวมถึงการเป็นประตูการค้าสู่ประเทศอินโดจีนและแหล่งเกษตรกรรมและท่องเที่ยวเชิงนิเวศน์ ดังนั้นทิศทางการพัฒนาพื้นที่จึงเป็นการเชื่อมโยงพื้นที่เศรษฐกิจหลัก ได้แก่ พื้นที่อุตสาหกรรม พื้นที่เกษตรกรรม พื้นที่บริการและการท่องเที่ยว ให้มีการส่งเสริมเกื้อกูลกันระหว่างจังหวัดและกลุ่มจังหวัด ซึ่งการวางผังอนุภาคกลุ่มจังหวัดจะเป็นการกำหนดพื้นที่ยุทธศาสตร์ในด้านการพัฒนาเมือง อุตสาหกรรม เกษตรกรรม การใช้ประโยชน์ที่ดิน การอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม การเชื่อมโยงโครงข่ายบริการพื้นฐานทั้งระบบถนน ทางรถไฟ ท่าเรือและสนามบิน ทั้งภายในและภายนอกพื้นที่ให้สนับสนุนการขยายตัวด้านการค้า การลงทุน การบริการ และการท่องเที่ยวในพื้นที่อย่างต่อเนื่อง เพื่อตอบสนองความต้องการใช้พื้นที่ทั้งที่เกิดขึ้นในปัจจุบันและเตรียมการรองรับการพัฒนาในอนาคต

การวางและจัดทำผังอนุภาคเป็นกระบวนการดำเนินงานที่ต่อเนื่องจากการจัดทำฐานข้อมูลและวิเคราะห์ข้อมูลเพื่อการวางผังอนุภาค ในปี พ.ศ. 2550 ซึ่งเป็นการนำฐานข้อมูลและผลการศึกษามาใช้ในการวางแผนพัฒนาพื้นที่ยุทธศาสตร์ เพื่อให้เกิดผลสู่การปฏิบัติอย่างเป็นรูปธรรม โดยการกำหนดวิสัยทัศน์ยุทธศาสตร์การพัฒนาพื้นที่ในด้านต่างๆ และผังพัฒนาพื้นที่ที่สำคัญตามพื้นที่ยุทธศาสตร์ ให้เกิดประสิทธิผลสูงสุดในการวางแผนการใช้ประโยชน์ที่ดิน การส่งเสริมพื้นที่เศรษฐกิจ การจัดระบบเมืองและคมนาคมขนส่ง โดยมีมาตรการกำกับและส่งเสริมการใช้พื้นที่ทั้งการพัฒนาและประสานความร่วมมือกันระหว่างจังหวัด ภายใต้แนวคิดการพัฒนาเมืองและชนบทอย่างยั่งยืนและสมดุล